‘Jij gaat toch wel weer weg’
Dit was de zin die ik hoorde toen ik op mijn allereerste stagedag was bij een voortgezet speciaal onderwijs. Het was een klas met ongeveer 14 kinderen met een leeftijd van ongeveer 11-12 jaar en elk met hun eigen verhaal en problemen. Zo zaten er kinderen met o.a. hechtingsproblematiek, gedragsproblemen en autisme.
Daar stond ik dan, ’s ochtends om 08.00 helemaal klaar voor mijn eerste dag en gekleed als een ‘echte’ juf. Ik was immers zelf ook nog maar 17 jaar. Vol goede moed en met een grote lieve lach op mijn gezicht stond ik bij de deur om de kinderen te ontvangen en goedemorgen te wensen. Ik had er zin in! Van de een kreeg ik een lach, van de ander een voorzichtige goedemorgen en van Laura kreeg ik ‘Houd je bek’. Terwijl ze dit zei keek ze me met een ondeugende blik aan. Ik was helemaal verbijsterd en verbouwereerd. Waar was ik beland… ik stond hier toch met al mijn goede moed en hoop om nieuwe dingen te leren en deze kinderen te leren kennen en te mogen verder helpen.. Het lood zakte me binnen een paar seconden in mijn schoenen. Maar ik wilde me niet zo snel van mijn stuk laten brengen dus ik beantwoordde haar ‘houd je bek’ met een blik van liefde.
Op een bepaald moment in mijn stage was het dan zo ver dat ik ook zelf voor de klas mocht gaan staan en de kinderen mocht helpen bij de opdrachten die ze moesten maken. Ik mocht vandaag Kevin helpen bij een opdracht. En Kevin had een beetje dezelfde houding als Laura: stoer, zelfverzekerd en de ‘ik ga echt niet naar jou luisteren’ houding. Dit vond ik moeilijk om mee om te gaan, want ik kwam hier met mijn goede intenties en begreep nog niet zo goed wat hechtingsproblematiek inhield. Terwijl ik daar zat met mijn goede bedoeling en licht gespannen van de zenuwen, zat Kevin mij een beetje testen. Tot ik op een gegeven moment voor mijzelf op kwam en zei: ‘Ik ben hier nu om jou te helpen en ik moet het inderdaad nog allemaal leren, maar voor nu zul je het met mij moeten doen.‘ Er veranderde iets in de blik van Kevin en ik zag zijn kwetsbaarheid. Daarop volgde dan ook de zin ‘Ja, maar jij gaat toch wel weer weg. ‘
Het brak letterlijk mijn hart.
Zo had ik er namelijk nog nooit naar gekeken. Ik ben de zorgopleiding gaan doen om mensen te helpen en te ondersteunen. Maar ik had er nooit bij nagedacht dat ik deze mensen ook altijd weer pijn moest doen als ik ze verliet.
Aan het einde van de stageperiode had ik met de meeste kinderen een goede klik. En op de laatste dag kreeg ik zelfs een knuffel van Laura en zei ze dat ze het jammer vond dat ik weer ging.
Mijn stage was geslaagd. En ja, ik wist zeker dat dit het werk is wat ik wilde gaan doen.
En jaren later voelt dit nog steeds zo. Op sommige dagen heb ik het zwaarste werk wat er is, maar op de meeste dagen heb ik het mooiste werk wat er is. Ik werk namelijk met mensen.
Hoe werkt dat dan; hechtingsproblematiek?
Hechtingsproblematiek ontstaat wanneer de band tussen een kind en zijn verzorger verstoord is geraakt tijdens de vroege ontwikkeling. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van verwaarlozing, mishandeling, een onveilige thuissituatie of andere factoren die ervoor hebben gezorgd dat het kind niet voldoende liefde, aandacht en zorg heeft gekregen.
Kinderen met hechtingsproblematiek hebben vaak moeite om vertrouwen op te bouwen en zich emotioneel te hechten aan anderen. Ze kunnen zich terugtrekken en afstandelijk zijn, of juist erg afhankelijk zijn van anderen. Dit kan leiden tot problemen in de omgang met andere kinderen, volwassenen en het gezin.
Als professional is het belangrijk om te begrijpen dat hechtingsproblematiek een diepgaand effect kan hebben op de ontwikkeling en het gedrag van een kind. Dit zijn enkele tips die je kunnen helpen om het beste om te gaan met kinderen met hechtingsproblematiek:
- Zorg voor een veilige en voorspelbare omgeving. Kinderen met hechtingsproblemen hebben vaak moeite met veranderingen en onvoorspelbare situaties. Het is belangrijk om een veilige en gestructureerde omgeving te creëren waarin het kind zich op zijn gemak voelt.
- Geef het kind tijd om te wennen. Kinderen met hechtingsproblemen hebben vaak meer tijd nodig om zich op hun gemak te voelen in nieuwe situaties. Wees geduldig en geef het kind de tijd om te wennen aan jou en de omgeving.
- Bouw langzaam vertrouwen op. Het opbouwen van vertrouwen kan lang duren, maar het is cruciaal voor de ontwikkeling van het kind. Probeer de relatie met het kind te versterken door consistent te zijn in je gedrag en betrouwbaarheid te tonen.
- Stel duidelijke grenzen en consequenties. Hoewel het belangrijk is om een positieve relatie met het kind op te bouwen, is het ook belangrijk om duidelijke grenzen te stellen en consequenties te hebben voor negatief gedrag. Zorg ervoor dat de grenzen redelijk en consistent zijn en dat het kind begrijpt waarom ze zijn ingesteld.
Het is belangrijk om te vermelden dat de namen die in deze blog worden gebruikt, zijn veranderd om de privacy van mijn cliënten te beschermen.*


Hoi Esmee, weer een prachtig geschreven verhaal. Dank je wel voor het delen.
Mooi uitgelegd wat houdt in- hechtingsproblemen en hoe kan je het beste mee om te gaan.